آروماتراپی

آروماتراپی

مقدمه

آروماتراپی در حقیقت تلفیق هنر و علم برای استفاده از روغن و عصاره گیاهان، به منظور افزایش سلامت و زیبایی است. آروماتراپی که به عطر درمانی، رایحه درمانی، اسانس درمانی و گوهر درمانی نیز معروف می باشد، شاخه ای از گیاه درمانی است.

در آروماتراپی معمولا از روش های غیر خوراکی مانند استشمام، استحمام، بخور و ماساژ برای بهره مندی از خواص درمانی اسانس های گیاهی استفاده می شود. آروماتراپی ریشه در قدیمی ترین تلاش بشر برای درمان بیماری ها دارد..

 

تاریخچه آروماتراپی

آروماتراپی قدمت بیش از ۵هزار سال دارد. در حقیقت یکی از قدیمی ترین روش های درمانی محسوب می شود. آروماتراپی به روش امروز برای اولین بار توسط مصریان انجام گرفت که از دم کردن برای استخراج روغن از گیاهان معطر برای مقاصد پزشکی، درمانی، آرایشی و مومیایی نمودن اجساد استفاده می کردند.

پس از مصریان، یونانیان از روغن های معطر برای انواع درمانها و مواد آرایشی استفاده می کردند. در طی جنگ های صلیبی، علم روغن های معطر به شرق و کشورهای عربی نیز کشیده شد.

ابوعلی سینا نوشتارهایی در توصیف هشتصد گیاه و موارد مصرف آنها دارد که در بین آنها کافور(Camphor)، بابونه (Chamomile) و اسطوخودس (Lavander) روغن های ارزشمند امروزی در آروماتراپی هستند. با این حال بیشترین اهمیت او در تاریخچه آروماتراپی کشف روش تقطیر با بخار برای تهیه اسانس بود که اصول پایه آن تا به امروز تغییری نکرده است.

هم چنین لوله های مارپیچ مبرد که موجب متراکم شدن بخارات معطر می شوند از ابداعات اوست. او اولین کسی است که اسانس را کشف و آن را گوهر نامید و توانست از تقطیر، برای گرفتن اسانس گل رز استفاده کند.

به طور همزمان تمدن های چین باستان نیز از این علم استفاده های مشابه می کردند. چینی ها در مراسم مذهبی خود از سوزاندن چوب و بخورهای معطر جهت احترام به خدایان استفاده می کردند. علاوه بر این اسانس های معطر به منظور انجام ماساژ نیز به کار می رفت.

آروماتراپی قرن ها در هند کاربرد داشته و در طب آیووردا (سیستم طبابت هند)، گیاهان خشک و تازه برای ماساژ آروماتیک به عنوان جنبه مهمی از درمان مورد استفاده قرار می گرفت. در قرن نوزدهم مطالعات جنبه علمی تری گرفت و دانشمندان اروپایی تحقیقاتی را بر تأثیر روغن های معطر بر باکتری های بدن انسان انجام دادند.

یک شیمیدان فرانسوی بنام (Rene Gattefosse) پس از مشاهده اثر شفابخش روغن اسطوخودوس بر سوختگی دستش، تحقیقاتی را در این زمینه انجام داد که در سال ۱۹۳۷ کتاب خود را درباره اثرات ضد میکروبی روغن های معطر منتشر کرد. به این ترتیب اصطلاح آروماتراپی برای اولین بار وارد فرهنگ لغات شد.

 

ماساژ آروماتراپی

 

 

 

آروماتراپی چیست؟ آروماتراپی یا رایحه درمانی استفاده از روغن های بدست آمده از گیاهان می باشد و یکی از شاخه های طب گیاهی می باشد. در این روش به منظور درمان عوارض ناشی از بیماری های پوستی و عفونتها که به علت نارسایی سیستم ایمنی و استرس ایجاد می شوند، از روغن های گیاهان ویژه ای استفاده می گردد.

 

مواد معطر نوعی فرکانس تولید می کنند که با معیار هرتز قابل اندازه گیری است و تا به امروز انرژی امواج ۷۰۰۰ نوع روغن معطر توسط پژوهشگران مورد شناسایی قرار گرفته است؟

مطالعات علمی نشان داده است که روغن های ضروری دارای ترکیبات شیمیایی هستند که اثرات خاصی بر ذهن و جسم انسان می گذارند. این ترکیب شیمیایی پیچیده ولی عموما حاوی الکل، استر، کتون، آلدئید و ترین ها هستد. این روغن ها حس بویای ما را به شدت تحریک کرده و اثر مهمی بر احساسات ما دارند.

پزشکان با مطالعه بر روی بیمارانی که حس بویایی خود را از دست داده اند، به این نتیجه رسیدند که زندگی بدون بو می تواند مشکلاتی از جمله افسردگی و اضطراب را ایجاد کند.

انسان توانایی تشخیص چند هزار بوی مختلف را دارد. با بوییدن روغن های معطر گیرندهای بویایی در بینی تحریک شده و پیام به مراکز حسی در مغز و سیستم لیمبک وارد می شود.

این سیستم با قسمت های از مغز در ارتباط است و مربوط به حافظه تنفس و غدد درون ریز یعنی غدد ترشح کننده هورمون ها می شود. خواص روغن بوی آن و چگونگی اثرات تحریکی این قسمت ها می باشد.

 

بوی عود و خواص آن

انسان از زمان های بسیار دور با عود آشنا بوده است و کاربرد آن را می داند. سابقه مصرف عود با استفاده از اسناد تاریخی به طب آیووردای هندوستان بر می گردد. هزاران سال است که عود در سراسر دنیا مصرف می گردد.

در برخی از فرهنگ و تمدن ها عود به عنوان نماد معنوی به شمار می رفت. انواع عود در شکل های مختلف، به شکل مخروطی پودر و شاخه ای عرضه می گردد. رایج ترین شکل مورد استفاده عود شاخه ای است.

شاخه ها پس از تولید به مواد معطر آغشته می شوند و با این روش، استفاده از رایحه های متنوع را ممکن می سازد. عود کاربرد مختلفی دارد و رایحه درمانی یکی از موارد مصرف آن می باشد.

شاخه های ماسالا نوع دیگری از عود شاخه ای می باشند که با قیمت بالاتری نسبت به دیگر انواع به فروش می رسند که قبل از ساخت، ماده معطر با خمیر عود و سایر افزودنی های طبیعی با هر شاخه مخلوط می شود و عطر استثنایی آن در عودهای معمولی یافت نمی شود.

 

تحقیقات گسترده بر روی عود موارد زیر را به اثبات رسانده است.

روایح مطبوع فرد را فعال و سرزنده ساخته و باعث ایجاد ارتباط با درون خود می شود. استنشاق آن با ارسال پیام عصبی، منجر به واکنش مثبت می شود. سوزاندن عود، یکی از اشکال رایحه درمانی بوده که باعث کاهش استرس و افزایش سلامتی فرد می گردد. در جدول ۱ در زیر به برخی از عودها و خواص آنان اشاره شده است.

چگونگی استفاده از اسانس ها و عصاره ها در استفاده از روغن ها و عصاره گیاهان، اغلب استفاده از اسانس در حالت خالص و به طور مستقیم توصیه نمی شود.

برای حصول نتایج بهتر می توان از مقدار کمی از روغن رقیق شده در آب، یا همراه با یک روغن حامل و یا لوسیون استفاده کرد. به طور کلی می توان به روش های زیر از خواص این اسانس ها بهره برد .

1- استحمام Aromatic bath اضافه کردن روغن های آروماتراپی به حمام یکی از آسان ترین روش ها برای بهره گیری از خواص آنهاست.

۲- ماساژ آروماتراپی Massage بدون شک محبوب ترین روش آروماتراپی، ماساژ می باشد که با اضافه کردن روغن و عصاره مورد نظر به یک لوسیون و ماساژ بدن با آن، می توان از تاثیرات آن بر جسم و روح، بهره برد.

۳- استنشاق بخار آروماتراپی Inhalation / vaporization (بخور) یکی از اساس درمان های آروماتراپی، روش بخار می باشد. از آنجا که بسیاری از اسانس ها برای کاهش سینوزیت و یا مسائل تنفسی مفید هستند، لذا استنشاق بخار آروماتراپی از محبوبیت زیادی برخوردار است. قاعده کلی برای بسیاری از روغن ها اضافه کردن پنج قطره از اسانس به آب در حال جوشیدن و استنشاق عطر و بخار آن با قرار دادن حوله در اطراف سر میباشد.

4- استفاده از کرم ها و لوسیون ها که با اضافه کردن چند قطره اسانس به لوسیون های مورد علاقه و ماساژ امکان پذیر می باشد..

۵- چند قطره روغن به یک ظرف آب با اضافه کردن چند قطره روغن به یک ظرف آب گرم و استفاده از یک حوله می توان قسمتهایی از بدن را که درد دارند، به خصوص ماهیچه ها، با کمپرس آب گرم تسکین داد.