شیرجه

شیرجه

ورزشکاران رشته شیرجه چه از ارتفاع بلند شیرجه روند و چه از ارتفاع کوتاه جزء شجاع ترین و هنرمند ترین ورزشکاران به حساب می آیند و هماهنگی عصب و عضله زیادی را نیاز دارند. چرا که جهش آنان از سکوی ۱۰ متری انرژی کافی برای رسیدن به سرعت ۵۵ مایل در ساعت را برای لحظه برخورد با سطح آب فراهم می کند.

شیرجه یکی از ورزش های آبی است و مورخان بر این باورند که تاریخ مسابقات شیرجه به کشور یونان باستان باز می گردد.

شیرجه از روی پرتگاه : شیرجه از روی پرتگاه یکی از شکل های ورزش های آبی میباشد که در آن شیرجه زن از روی پرتگاه و یا صخره به درون آب شیرین و یا آب شور شیرجه می زند. باعث سرگرمی و جالب می باشد تا تنها از روی پرتگاهی بلند به درون آبهای آرام زیر پایمان شیرجه بزنیم. سری مسابقات جهانی شیرجه از روی پرتگاه همه ساله برگزار میشود. ارتفاعی که شیرجه زنان از آن به درون آبهای پایین شیرجه می رفتند ۸۵ پا بود – چیزی برابر پرش از یک ساختمان هشت طبقه شیرجه زنان مشتاق برای تجربه ی نهایت فشار و هیجان در جستجوی مناطقی خارق العاده به سرتاسر جهان مسافرت می نمایند.

شیرجه همزمان : کاری که باید انجام دهید این است که بر روی تخته بروید و بپرید. در واقع این ورزش آبی اندکی پیچیده تر از آنی می باشد که به نظر می رسد. شکل ها و قوانین خاصی در برخی موارد برای شیرجه زدن و پریدن وجود دارند و به هنگام افتادن بایستی حرکات آکروباتیک انجام پذیرند. شیرجه مسابقه ای بسیار محبوب و به شدت رقابتی در المپیک می باشد. شیرجه را می توان تک نفره و یا به صورت هم زمان به انجام رساند که ۲ شیرجه زن بایستی حرکات یک دیگر را تقلید کنند و یا به هنگام شیرجه همزمان شکل های مختلفی از شیرجه را به اجرا گذارند. به طور کلی در تمام مسابقات رسمی شیرجه قوانینی از طرف فينا به اجرا در می آید که بخشی از آنها را در اختیار شما قرار می دهیم. تخته ها و سکوهای پرش و نیز تمامی تجهیزات شیرجه بایستی اساس قوانین فینا بوده ون ود روز قبل از مسابقات توسط یکی از نمایندگان فیناو یکی از اعضای کمیته فنی شیرجه TDC : Technical Diving Commite تأیید گردد. تجهیزات شیرجه در روز مسابقه و زمانی که هیچ مسابقه ای در همان استخر برگزار نمی شود باید در دسترس کلیه ورزشکاران قرار داشته باشد تا آنها بتوانند تمرین کنند و آمادگی لازم را با آن وسایل بدست آورند، البته باید در زمانی باشد که در آن استخر مسابقه نهایی شنا یا واترپلو یا توزیع مدال نباشد. در مسابقات مقدماتی تعیین نوبت شیرجه روندگان به وسیله قرعه کشی انجام میشود. در مسابقات نیمه نهایی ( semi- finals ) شیرجه روندگان به همان ترتیب مقدماتی شیرجه خواهند رفت. در مسابقات نهایی به شرطی که سیستم تورنمنت T . S نباشد شیرجه روندگان برعکس مقام هایی که در نیمه نهایی بدست آورده اند، شیرجه خواهند رفت ولی اگر سیستم تورنمنت باشد شیرجه روندگان باید در تمامی جلسات باقی مانده رقابت براساس معکوس ترتیب امتيازات کلی کسب شده در پایان مسابقات مقدماتی به رقابت بپردازند در حالیکه امتیازات دو شیرجه رو مساوی باشد نوبت آنها به وسیله قرعه کشی تعیین خواهد شد. شیرجه روندگان جوان تراز گروه سنی (۱۴ و ۱۵ سال) اجازه ندارند در مسابقات المپیک، قهرمانی جهان و کاپ جهانی شرکت کنند. این گروه سنی شیرجه روندگان، جوانانی را شامل می شود که در روز ۳۱ دسامبرسال برگزاری مسابقات سن آنها کمتر از ۱۴ سال باشد.

 

اصول و برنامه های تمرینی

کار در روزها و هفته های تمرین را می توان نوع مثبت تحمل فشار به ( حساب آورد زیرا تمرین توانائی های بدن در تولید انرژی و تحمل فشار جسمانی در اجرای شیرجه را افزایش می دهد، تغییرات عمده جسمانی در شیرجه روهای مبتدی در ۱۲ تا ۲۰ هفته نخست تمرین روی می دهد، اعتقاد مربیان و کارشناسان بر این است که شیرجه رویی که بیشترین تمرین را دارد بهترین عملکرد را خواهد داشت .

در نتیجه مشاهده می شود که کیفیت و کمیت در تمرین مترادف می شوند برنامه تمرینی برای شیرجه روهای حرفه ای مستلزم تقسیم سال تمرین به واحدهای کوچک تر و منظم تر است دلیل عمده برنامه ریزی اطمینان یافتن از ایجاد سازگاری منظمی است که شیرجه رو به هنگام مهم ترین مسابقات به اوج آمادگی می رسد. نخست باید برنامه سالانه تمرین تنظیم شود، سپس باید برنامه فصلی و سرانجام برنامه هفتگی و روزانه تمرین تنظیم گردد.

اکثر مربیان بر حسب تعداد دفعاتی که مایلند برای مسابقات مهم به مرحله کاهش تمرین برسند سال تمرین را به دو یا سه فصل تقسیم می کنند . کار اصلی که در ابتدا صورت می گیرد تقسیم سال به فصل و فصل به دوره های بزرگی است که از هر کدام از این دوره ها هدف های متفاوتی پیگیری می شود. هدف هایی که مرتبط با سازگاری مورد نیاز به انواع تمریناتی است که برای ایجاد سازگاری به کار می رود.

خطرات شیرجه

ورزشکاران رشته شیرجه چه از ارتفاع بلند شیرجه روند و چه از ارتفاع  کوتاه جزء شجاع ترین و هنرمند ترین ورزشکاران به حساب می آیند و هماهنگی عصب و عضله زیادی را نیاز دارند. چرا که جهش آنان از سکوی ۱۰ متری انرژی کافی برای رسیدن به سرعت ۵۵ مایل در ساعت را برای لحظه برخورد با سطح آب فراهم می کند.

سرعتی که اگر در هنگام برخورد با آب فرد دچار اشتباه شود و یا کاملا عمود نباشد بسیار خطرناک خواهد بود. به طور مثال در مسابقات ۱۹۸۸ المپیک سئول مشاهده گردید هنگامی که گرگ لگانیس قهرمان آمریکایی و ستاره مسابقات در حین اجرای حرکات ۵/۲ فرنگی زاویه از تخته سه متر به تخته برخورد نمود و آب استخر را غرق خون کرد. خوشبختانه جراهت وی با چند بخیه بهبود یافت و ایشان به مسابقات ادامه داد و قهرمان این مسابقات شد. مثال دیگر آنکه دیمیتری سائوتین قهرمان روسی در المپیک سیدنی و مسابقات جهانی در المپیک ۲۰۰۴ آتن در مسابقات شیرجه هماهنگ از تخته س ه متر با تخته برخورد کرد و باعث شد تیم روسیه از مقام اول به مقام یکی مانده به آخر تغییر مکان دهد که باعث حیرت همگان در این رشته شد. به هر حال در المپیک ۲۰۰۴ آتن نیز مسابقات به همین شکل برگزار گردید و با توجه به اینکه ۳۰ مدال در این رشته ها توزیع میشد اکثر کشورهای صاحب نام شیرجه مثل: چین – آمریکا – روسیه کوشیدند تا با برنامه ریزی صحیح در این مسابقات مدال بیاورند.

خطراتی که ممکن است در هنگام شیرجه رفتن پیش آید

ورود بد به آب : معمولا آسیب های که در اثر برخورد ناشیانه با آب پیش می آید جدی و خطرناک نیست و ممکن است چند لحظه سوزش در بدن ایجاد شود. ولی در مدت کوتاهی بر طرف می شود. اگر پاها هنگام ورود به آب بیش از حد برگردد و یا زودتر از زمان لازم شیرجه رو بدنش را به طرف بالا قوس دهد یعنی قبل از اینکه بدنش کاملا در آب فرو رود به طرف سطح آب بیاید ممکن است ضربه شدیدی به مهره کمرش وارد شود.

برخورد به تخته یا سکوی پرش: به طور کلی صدماتی که در اثر برخورد با تخته یا سکوی پرش پیش می آید ، به ناحیه سر محدود می شود و این مسئله اغلب شامل شیرجه های گروه مهتاب (تو) و فرنگی می باشد که به علت خطای جدا شدن از سکو یا تخته پرش پیش می آید و گاهی بسیار جدی می باشد اما به ندرت اتفاق می افتد، در حال جراحت وارده بر سر را باید جدی گرفت و در صدد معالجه پزشکی بر آمد . لحظه اصابت سر چلسی دیویس ورزشکار آمریکایی، در جریان جام جهانی ورزش های آبی در ماه ژوئیه که منجر به شکستگی سرش شد.

فشار وارده به گوش ها :  افرادی که به زکام یا ناراحتی های گوش یا سرما خوردگی مبتلا هستند نباید به عمق سه متری آب بروند چون ممکن است که گوش داخلی دچار عفونت شده با پرده صماخ گوش پاره شود. فشار آب همراه با عمق آب افزایش می یابد به طوری که سرعت افزایش آن برای هر فوت (۳٪ متر) حرکت به طرف پایین می باشد.

برخورد به کف استخر با عمق کم آب و یا اشیاء زیر آب : بزرگ ترین خطری که افراد را در زمان شیرجه رفتن تهدید می کند این است که از ناحیه سر با کف استخر یا اشیاء زیر آب در محل هایی که شناخته شده نمی باشند ، برخورد نماید. این مسئله در بسیاری موارد موجب فلج نسبی به علت آسیب دیدگی نخاع و در موارد شدید منجر به مرگ خواهد شد . البته چنین اتفاقی به ندرت برای شیرجه روندگان در مسابقات پیش می آید زیرا عمق آب با قوانین و مقررات رسمی مطابقت دارد

عواملی که عمق آب را تعیین باید آن را مورد بررسی قرار داد :

قد شيرجه رونده: برای جلوگیری از صدمات نباید هیچ گونه شیرجه ای به طور عمودی (حتی در مورد لبه استخر) اجرا گردد که عمق آن کمتر از قد شیرجه رو در حالت کشیده یعنی بازوها در بالای سر قرار داشته باشد. زمانی که بدن به طرف کف استخر حرکت می کند و در آب غوطه ور می شود ، با نیروی پرتاب آب به طرف سطح مواجه می شود و نیروی حرکتی زیادی برای رفتن بیشتر به عمق آب نیازمند خواهد بود.

فاصله افت : اگر ارتفاع مشخص و معینی را در نظر بگیریم، همه شیرجه روندگان بدون توجه به وزن بدنشان با یک سرعت وارد آب خواهند شد. شتاب زمان ورود به آب فقط به فاصله افت بستگی دارد . از آنجا که نیروی حرکتی فرآیند حجم و شتاب بدن در زمان ورود به آب است شیرجه رفتن از ارتفاع زیاد نیز شتاب لحظه ورود به آب را افزایش داده و آب برای خنثی نمودن نیروی حرکتی زیاد به عمق بیشتری نیازمند خواهد بود.

زاویه ورود و عمق آب : زمانی که از لبه استخر یا سکوهای پرش کم ارتفاع به درون آب شیرجه زده می شود می توان از هر زاویه ای از زاویه نزدیک به خط عمود گرفته تا زاویه نزدیک به خط افق وارد آب شد . وظیفه شیرجه رونده این است که قبل از هر اقدامی در جهت شیرجه رفتن به درون آب عمق آب را برسی کند . پرش به طور عمودی با پا به درون آب سریع ترین روش رسیدن به کف استخر است و این کار بهترین امتحان برای سنجش عمق آب می باشد. اگر عمق آب کم بود و امکان ورود عمودی به آب وجود نداشته باشد باید زاویه ورود به آب را متناسب با عمق آن تغییر داد. اگر شیرجه رونده ای با زاویه ۶۰ درجه نسبت به عمق آب شیرجه برود عمق آب باید ۵ فوت ۷ اینچ ( ۱ / ۷۰ متر) باشد و اگر با زاویه ۳۰ درجه وارد آب شود به عمق ۴ فوت ( ۱ / ۲۰ متر) نیاز می باشد و اگر با زاویه ۱۵ درجه شیرجه برود عمق ۲ فوت (۶۰ سانتی متر) نیاز می باشد

 

مسابقات شیرجه  Diving Competitions

 اگر در مسابقات انتخابی تیم های آخر امتیازات مساوی داشته باشند، تیم های مساوی با هم در مسابقات نهایی شرکت خواهند کرد. تیمی که در مسابقات نهایی جمع امتیازاتش بیشتر از بقیه تیم ها باشد تیم اول و به همین ترتیب مقام ها مشخص خواهد شد.

مسابقات شیرجه هماهنگ – پنج حرکت یا پنج دوره

در دو دوره اول ضریب سختی ۲ برای هر شیرجه درنظر گرفته می شود . این ضریب بدون توجه به ضرایبی که در جدول ضرایب س ختی برای هر شیرجه تعیین شده می باشد . در سه دوره شیرجه بعدی که دو شیرجه رو اجرا می کنند یک ضریب سختی ترکیبی استفاده می شود . این ضریب سختی ترکیبی از جمع کردن دو ضریب سختی هر دو حرکت و سپس تقسیم نمودن آن به عدد دو و گرد کردن جواب تا یک رقم اعشار بدست می آید .

مثال:      ۳۰/ ۱  = ۲۵ / ۱ = ۲÷ (۷۰ / ۱ + ۶۰ / ۱)

در مسابقات شیرجه هماهنگ حداقل در یک دوره هر دو شیرجه رونده باید از حرکات رو به آب با هم و حداقل در یک دوره هر دو شیرجه رونده باید از حرکات پشت به آب با هم استفاده نمایند.

حداقل در یک دوره یک شیرجه رونده باید از حرکات رو به آب و شیرجه رونده دیگر از حرکات پشت به آب استفاده نماید. در هر دوره حرکاتی که توسط دو شیرجه رونده اجرا می شود باید دارای یک حالت (باز – زاویه – بسته – آزاد) و دارای تعداد چرخش مساوی باشند و در مورد شیرجه های پیچ ، اختلاف پیچ های دو شیرجه رونده نباید از نیم پیچ بیشتر بوده و حرکات با یک شماره شیرجه نمی تواند در مسابقه تکرار شود.

انواع شیرجه

گروه حرکت از جلو پشتک Forward در این خانواده از شیرجه ها شیرجه رونده رو به آب می ایستد و چرخش به سمت جلو است . شماره اول این خانواده ۱ است مانند جمع باز : ۱۰۱ و یک و نیم پشتک ۱۰۳ می باشد.

گروه حرکات پشت – وارو Back در این خانواده از شیرجه ها ، شیرجه رونده پشت به آب می ایستد و چرخش به سمت پشت می باشد . شماره اول این خانواده ۲ است مانند بک: ۲۰۱ دو و نیم وارو: ۲۰۵

گروه حرکات معکوس – گینر و فرنگی Reverse در این خانواده از شیرجه ها ، شيرجه رونده روبه آب می ایستد اماچرخش به سمت پشت می باشد . شماره اول این خانواده ۳ است مانند گینر ۳۰۱ دو فرنگی ۳۰۴ می باشد . گروه حرکات از تو – مهتاب Inward در این خانواده از یرجه ها شیرجه رونده پشت به آب می ایستد اما چرخش به سمت جلو می باشد . شماره اول این خانواده ۴ است . مانند جمع تو ۴۰۱ سه و نیم مهتاب ۰۷ می باشد.

گروه حرکات پیچ Twisting این خانوده در شیرجه همراه با یکی از چهار خانواده بالا اجرا می گردد . مانند: یک و نیم پشتک یک پیچ یک و نیم وارو یک و نیم پیچ . شماره این خانواده ۴ رقمی است و با عدد ۵  شروع می شود.

 

مسابقات شیرجه  Diving Competitions

به طور کلی مسابقات شیرجه در پنج رشته برگزار می شود:

مسابقه از تخته یک متر Spring board 1M

مسابقه از تخته سه متر Spring board 3M

مسابقه سکو پنج هفت و نیم و ده متر Platform 5M, 7 . 5M , 1OM

مسابقه هماهنگ تخته سه متر Synchronized Diving 3M

مسابقات هماهنگ سکوی ده متر Synchronized Diving 10M

برای انجام یک مسابقه مربیان و شیرجه روندگان باید با تعداد شیرجه و با توجه به اینکه شیرجه از تخته یک متر، تخته سه متر و یا از سکو و از چه ارتفاعی انجام می شود آگاه باشند.

در سال ۱۹۲۸ مسابقات شیرجه المپیک آمستردام هلند، قوانینی وضع شد که شیرجه ها به حالت اجباری و اختیاری در آمد و شیرجه های اجباری بعد از هر المپیک انتخاب می ش د. در این مسابقات شیرجه ها براساس مسیر چرخش در هوا به طرف جلو یا عقب، معکوس یا از تو و چرخش های دورانی یا حول محور طولی و نوع شروع آنها رو به آب و پشت به آب و بالا، به شش خانواده تقسیم شدند

در س ال ۱۹۵۶ مسابقات المپیک ملبورن استرالیا نحوه شماره گذاری برای شیرجه ها به صورتی که اکنون در اختیار ماست شکل گرفت و تا قبل از آن شیرجه ها از شماره یک تا پنجاه و شش شماره گذاری شده بود و تمام شیرجه هایی که برای مثال از تخته سه متر اجرا می شد، همگی اختیاری بود و شیرجه های پایه و اصلی به ندرت در مسابقات دیده می شد و شیرجه روندگان بیشتر تمایل به اجرای حرکات سنگین داشتند و کمتر به اجرای یک شیرجه ساده با مهارت و زیبایی بیشتر اهمیت می دادند، تا مقررات شیرجه تکامل یافت و شش خانواده با محدودیت ضریب در مسابقات گنجانده شدند.

شیرجه از تخته یک متر مسابقات قهرمانی جهان همیشه به صورت مقدماتی و نهایی انجام می شود و مسابقات نهایی به صورت سیستم تورنمنت T. S اجرا می شود و جزئیات آن بر اساس پیشنهاد کمیته فنی شیرجه و تصمیم هیئت رئیسه فينا مشخص می شود. مسابقات فینال شامل دوازده شیرجه رونده می شود که بهترین مقام را در مسابقات مقدماتی کسب کرده اند و اگر در مسابقات مقدماتی امتیازات دو نفر در مقام دوازدهم مساوی باشد و یا در هر دوره از مسابقات تورنمنتی امتیازات نفرات آخر با هم مساوی شود هر دو نفر آنها در مسابقات دوره بعدی شرکت خواهند نمود.

مقام های هر مرحله از مسابقات

در مسابقات نهایی امتیازاتی را که هر شیرجه رونده بدست می آورد مقام آن شیرجه رو را تعیین می کند و شیرجه رونده ای که بالاترین امتیاز را بدست می آورد، برنده مسابقه اعلام می گردد. در مسابقات نیمه نهایی یا یک چهارم نهایی شیرجه روندگانی که حذف می شوند امتیازاتی را که در آن مسابقات حذف شده بدست آورده اند مقام آنها می باشد.

شیرجه روندگانی که در مسابقات مقدماتی حذف شوند امتیازاتی را که بدست آوردند، تعیین کننده مقام آنها می باشد. به منظور تأمین تعداد

شیرجه روندگان چنانچه یک شیرجه رو به دلایلی قادر به انجام مسابقه نباشد شیرجه رونده ای که مقام بعدی را کسب می کند در مسابقات شرکت داده می شود.

شیرجه از تخته یک متر

مسابقات شیرجه از تخته یک متر بانوان شامل پنج حرکت از گروه های مختلف بدون محدودیت ضریب سختی می باشد و مسابقات شیرجه مردان شامل شش حرکت بدون محدودیت ضریب سختی است که پنج حرکت آنها باید از پنج گروه مختلف انتخاب شود و این شرایط در تمام مسابقات مقدماتی و تورنمنتی صورت می گیرد.

 

 

شیرجه از تخته سه متر

بازی های المپیک و مسابقات قهرمانی جهان بایستی در چهار چوب مقدماتی، نیمه نهایی و نهایی برگزار شوند. در این مسابقات هجده نفر اول در مسابقات مقدماتی در دوره نیمه نهایی مسابقه می دهند و دوازده نفر برتر آنها در دوره نهایی مسابقه خواهند داد. اگر در مسابقات مقدماتی برای تعیین مقام هجدهم یا در مسابقات نیمه نهایی برای مقام دوازدهم دو امتیاز مساوی وجود داشته باشد هر دو نفر آنها در مسابقات بعدی شرکت خواهند کرد. به منظور تعیین امتیازات شیرجه روندگانی که باید در مسابقات نهایی شرکت کنند امتیازات بدست آمده در مسابقات مقدماتی با امتیازات بدست آمده در مسابقات نیمه نهایی جمع می شود. اگر شیرجه رونده ای به دلایلی قادر نباشد در مسابقات نهایی یا نیمه نهایی شرکت کند، شیرجه روندهای که مقام بعدی را در مسابقات مقدماتی یا نیمه نهایی بدست آورده است، انتخاب خواهد شد به نحوی که همیشه هجده نفردرمسابقات نیمه نهایی  و دوازده نفر در مسابقات نهایی شرکت خواهند کرد.

مقام های هر مرحله

در فینال امتیازات بدست آمده در مسابقات نهایی با امتیازات بدست آمده در مسابقات نیمه نهایی (شیرجه های با محدودیت ضریب سختی) جمع می شوند و برنده مسابقات فردی است که بالاترین امتیازات را بدست آورده باشد. در مسابقات نیمه نهایی در مورد شیرجه روندگانی که به فینال نرفته اند امتیازات دوره نیمه نهایی با امتیازات دوره مقدماتی جمع می شود تا مقام های سیزدهم الی هجدهم مشخص شود و در مسابقات مقدماتی مقام های شیرجه روندگان بر اساس امتیازاتشان مشخص می شود.

مسابقات شیرجه از تخته سه متر

مسابقات مقدماتی شیرجه از تخته سه متر بانوان شامل پنج حرکت از گروه های مختلف بدون محدودیت ضریب سختی می باشد. در مسابقات نیمه نهایی شامل پنج حرکت از گروه های مختلف می باشد که جمع ضرایب س ختی آنها از ۵ /۹ نباید بیشتر شود. مسابقات نهایی شیرجه از تخته سه متر بانوان شامل پنج حرکت از گروه های مختلف بدون محدودیت ضریب سختی می باشد. مسابقات مقدماتی شیرجه از تخته سه متر آقایان شامل شش حرکت بدون محدودیت ضریب سختی و با پنج حرکت از خانواده های مختلف می باشد، ولی در مسابقات نیمه نهایی شیرجه روندگان باید پنج حرکت از خانوادهای مختلف با مجموع ضریب سختی ۵ /۹   اجرا نمایند و مسابقات نهایی هم شامل شش حرکت بدون محدودیت ضریب سختی است که از پنج خانواده مختلف اجرا می شود و حرکت ششم می تواند از هر گروهی انتخاب شود.

شیرجه از سکو شرایط این مسابقات درست مانند مسابقات شیرجه از تخته سه متر می باشد. مسابقات مقدماتی شیرجه از سکو بانوان شامل پنج حرکت از پنج خانواده بدون محدودیت ضریب س ختی است، اما مسابقات شیرجه نیمه نهایی از اسکو، شامل چهار حرکت از گروه های مختلف می باشد که جمع ضرایب سختی آنها نباید از ۶ / ۷  بیشتر باشد و مسابقات نهایی بانوان شامل پنج حرکت از پنج گروه مختلف بدون محدودیت ضریب سختی صورت می گیرد.

مسابقات مقدماتی شیرجه از سکو آقایان، در مرحله شامل شش حرکت از گروه های مختلف بدون محدودیت ضریب سختی بوده، اما در مسابقات نیمه نهایی مردان چهار شیرجه از چهار خانواده مختلف اجرا می شود که جمع ضرایب سختی آنها نباید از ۶ / ۷  بیشتر باشد. مسابقات نهایی مردان ا هم شامل شش حرکت از شش خانواده مختلف بدون محدودیت ضریب 5 انجام می شود. در مسابقات شیرجه بازی های المپیک، قهرمانی جهان و کاپ جهانی تمام حرکات باید از سکوی ده متر اجرا شود ولی در سایر مسابقات حرکات می توانند از سکوی پنج متر، هفت و نیم متر و یا ده متر اجرا شوند.

شیرجه های هماهنگ Synchronized Diving

مسابقات شیرجه های هماهنگ بدین صورت اجرا می شود که دو شرکت کننده همزمان با هم حرکات خود را از تخته سه متر و یا سکوی ده متر انجام می دهند و براساس اینکه هر کدام از دو شرکت کننده حرکات خود را به چه نحوی اجرا کنند و همچنین دو شرکت کننده شیرجه های خود را تا چه اندازه با هم هماهنگ و موزون انجام دهند مورد قضاوت قرار می گیرد. این مسابقات به صورت زیر برگزار می شود:

مسابقات شیرجه هماهنگ از تخته سه متر بانوان

مسابقات شیرجه هماهنگ از تخته سه متر آقایان

مسابقات شیرجه هماهنگ از سکوی ده متر بانوان

مسابقات شیرجه هماهنگ از سکوی ده متر آقایان

هر کدام از این مسابقات به صورت مراحل مقدماتی و نهایی اجرا می گردد و مسابقات مقدماتی نباید در روز مسابقات فینال باشد و باید به طور جداگانه و قبل از مسابقات دیگر انجام شود. تعداد شرکت کننده در مسابقات نهایی بر اساس تصمیم هیأت رئیسه فينا با توجه به پیشنهاد کمیته فنی تعیین می شود، ولی در مسابقات المپیک، قهرمانی جهان، کاپ قهرمانی و قهرمانی قاره ها سهم هر فدراسیون دو شرکت کننده است. اگر تیمی قادر به شرکت در مسابقات نهایی نباشد برای تأمین تعداد شرکت کننده ها تیمی که در مسابقات مقدماتی مقام بعدی را بدست آورده است، در مسابقات نهایی شرکت می کند.

 

روانشناسی در شیرجه

فشارهای روانی ناشی از شیرجه های رقابتی معمولا مشکلات عمده ایجاد نمی کند. ولی بسیاری از اساتید، والدین و روانشناسان مطالبی در خصوص تجربیات هیجانی نامطلوب در شیرجه روهای زیر ۱۶ سال اظهار کرده اند. همواره این سوال در ذهن ایجاد می شود که کودکانی که در مسابقات رسمی و برنامه های تمرینی خیلی جدی شرکت می کنند، فشار ناشی از احتمال پیروز شدن بر الگوهای رفتاری آنها اثر نامطلوب نمی گذارد یا باعث کناره گیری آنها از شیرجه نمی شود. مطالعات انجام شده روی کودکان ۱۳ تا ۱۵ سال در دهه ۱۹۵۰ در ثبات هیجان بین ورزشکاران نشان داد که بعضی از آنها که مشکلات هیجانی جدی داشته اند که با فشار مسابقه مربوط بوده است، نتایج حاصل نشان دهنده این می باشد که نه تنها این هیجانات برای کودکان زیان آور نمی باشد، بلکه رشد احساسات و روابط اجتماعی آنها را تسهیل می کند.

معمولا در مسابقات رسمی بین پسران اعضاء گروهها وفاداری قوی نسبت به هم و خصومت شدید نسبت به گروه دیگر نشان میدهند که زمان قابل ملاحظه ای برای برگرداندن دو گروه به حالت اولیه در جهت همکاری و تشریک مساعی لازم می باشد.

یافته های حاصل از این تجربیات برای گروه های سنی زیر ۱۶ سال کاربرد مستقیم ندارد اما معمولا همه این را قبول دارند که رقابت و مسابقه بر روی احساسات افراد هم می تواند آثار مثبت و هم منفی داشته باشد مسلما جوی که در مسابقه ایجاد می شود بر روی شیرجه رو اثر مستقیم دارد اگر والدین و مربی تنها پیروزی را هدف قرار داده و برای آن دست به هر کاری می زنند بدون اینکه به نوجوان راهنمایی صحیحی در مواجهه با فشار روانی مسابقه و تمرین ارائه دهند بی تردید چنین طرز فکری زیان بار بوده و نوجوان از آن تجربه منفی کسب می کند به طور کلی همه اساتید و روانشناسان این مطلب را قبول خواهند کرد زمانی که رقابت در مسابقه برای لذت بردن بچه ها و نه بزرگسالان سازمان یافته است تجربه مثبت بوده و به رشد احساسات صحیح و پیشرفت روانی کمک می کند در شماره های آینده به مطالب بیشتری در مورد روانشناسی در سطوح شیرجه روهای رقابتی اشاره خواهیم کرد.

روش های تمرین انعطاف پذیری

جهت انعطاف پذیری مفاصل و عضلات روش های متفاوتی مورد استفاده قرار می گیرد که در این زمینه به پنج مورد اشاره می کنیم

١. کشش های پرتابی که از آن جمله می توان به حرکت سریع و قوی مفاصل از آغاز دامنه حرکت تا پایان آن را نام برد.

٢. کشش های ایستایی که عکس روش قبلی است که در آن مفاصل با ملایمت و آهسته تا محدوده دامنه حرکتی خود حرکت می کنند و در ادامه به مدت ۵ تا ۶۰ ثانیه نگه داشته میشوند.

٣. کشش های دو نفری که کششی ایستا و فشاری است که از جانب شخصی دیگر وارد می شوند. نیرویی که یار کمکی وارد می کند باعث فشار و کشش بیشتری می شود که بدون کمک او امکان پذیر نخواهد بود.

۴. کشش پویای آهسته: که نوع کاهش سرعت یافته روش پرتابی است و مفصل در ادامه حرکت خود به طور آهسته و نه سریع حرکت داده میشود این روش را میتوان با نگه داشتن کشش در انتهای دامنه حرکت به مدت ۵ ثانیه یا بیشتر با روش ایستا ترکیب کرد.

۵. انقباض – رهایش: روشی است که از تکنیک های تسهیل حس عمقی عصبی عضلانی پدید آمده است این روش باعث میشود که وقتی در ابتدا عضلات منقبض شوند شل میشوند و دامنه حرکتی بزرگتری را فراهم می سازند.

همه این روش ها دامنه حرکت را افزایش می دهند به نظر می رسد هر تمرینی که باعث کشش مفصل شود دامنه حرکت آن را افزایش می دهد نقش میزان کشش مهم تر از میزان تمرین است با این حال دو روش از روش هایی که در بالا نام برده شد به علت آسیب پذیری برای افراد مبتدی توصیه نمی شود.

1-روش های پرتابی چون کنترل اندامی که با سرعت در حال حرکت است دشوار است و احتمال کشش بیش از حد می رود.

2-کشش دو نفری چون امکان دارد به علت عدم تعادل قدرت دو یار تمرینی عضلات، وترهای مفصل یار تمرینی خود را تا حد پاره شدن بکشد.

توجه: گرچه ممکن است متناقض با مطلب قبل باشد کشش دو نفری برای افزایش انعطاف پذیری مچ پا توصیه می شود، خطر تجاوز از دامنه حرکت اندک و روش بسیار مؤثر است.

تفاوتهای سنی و جنسی در شیرجه برای اینکه یک شیرجه رو به درجات عالی دست پیدا کند، نیاز به مهارت هایی دارد که کسب آن بدون سال ها ممارست و تمرین مسیر نمی شود. اساس کار شیرجه به فراگیری مهارت های آن در سنین پایین زندگی بستگی دارد. با این حال باید به این نکته نیز توجه کرد که ظرفیت ها بین پسران و دختران قبل از نوجوانی ظاهر می شود.

ظاهرا تا سنین ۱۲ الی ۱۴ سالگی یعنی آغاز بلوغ تفاوتی از نظر وزن و چربی وجود ندارد و شباهت های زیادی بین هر دو گروه از نظر رشد و بلوغ دیده می شود. مثلا: توده خالص بدن (BMI) قبل از بلوغ نزد هر دو جنس * تفاوتی ندارد. با وجود شباهت BMI، زنان در تمام سنین از میزان چربی – بیشتری برخوردار هستند، کارشناسان این تفاوت ها را مربوط به ترشح هورمون های جنسی تستوسترون و استروژن مربوط می دانند، تستوسترون 5 توسط بیضه ها ترشح می شوند که در زمان تولد متوقف و بعد از بلوغ مجددا شروع به فعالیت می کنند و باعث انباشتگی پروتئین توسط عضلات میشود که این امر باعث بوجود آمدن توده های عضلانی و رشد استخوان و سرانجام تفاوت های فاحش بین مردان و زنان می شود.

در زنان زمانی که مقداری کافی هورمون تحریک کننده فولیکول از هیپوفیز قدامی شروع به ترشح می کند تخمدان ها توسعه می یابند و ترشح استروژن شروع می شود. استروژن باعث رشد بدن، پهن شدن لگن فاصله، افزایش اندازه پستان ها و افزایش چربی به ویژه در نواحی ران ها و باسنها و رشد استخوان می شود به این صورت که ظرف ۲ تا ۴ سال پس از بلوغ به رشد نهایی خود می رسد به همین علت مدت رشد مردان از زنان بیشتر بوده و در نتیجه قد مردان از زنان بلندتر میشود ولی از نظر چربی ۶ تا ۹ درصد کمتر از زنان هستند. توده های عضلانی در مردان ۲۵٪ وزن در هنگام تولد و ۴۰٪ درصد یا بیشتر در بزرگسالی افزایش می یابد، گرچه در دختران به دلیل تداوم نیافتن توده عضلانی شان همین مقدار تغییر ایجاد – نمی شود و توده عضلانی آنها نسبت به پسران کمتر است .

اوج این توده عضلانی زنان سن ۱۶ تا ۱۸ سالگی است، از سوی دیگر افزایش رشد عضلانی مردان تا سن ۲۲ سالگی ادامه دارد و هر دو جنس تا سن ۳۰ الی ۴۰ سالگی توده عضلانی نسبتا ثابتی دارند و از این به بعد توده عضلانی رو به کاهش می گذارد از نظر چربی در مردان پس از دوره جوانی از ۸ تا ۱۸٪ وزن بدن و در زنان ۱۴ تا ۲۶ ٪ تغییر می کند، همچنین مربیان و والدین باید بدانند که وراثت عامل تعیین کننده و اصلی می باشد و باید از حساسیتی که اکثر نوجوانان در مورد ظواهر بدنی دارند بهره گیرند و در خصوص چربی بدن توصیه و پیشنهادهای سازنده ای به آنها ارائه دهند. ”

 

 

مسابقات شیرجه  Diving Competitions

اگر در مسابقات انتخابی تیم های آخر امتیازات مساوی داشته باشند، تیم های مساوی با هم در مسابقات نهایی شرکت خواهند کرد. تیمی که در مسابقات نهایی جمع امتیازاتش بیشتر از بقیه تیم ها باشد تیم اول و به همین ترتیب مقام ها مشخص خواهد شد.

مسابقات شیرجه هماهنگ – پنج حرکت یا پنج دوره

در دو دوره اول ضریب سختی ۲ برای هر شیرجه درنظر گرفته می شود . این ضریب بدون توجه به ضرایبی که در جدول ضرایب س ختی برای هر شیرجه تعیین شده می باشد . در سه دوره شیرجه بعدی که دو شیرجه رو اجرا می کنند یک ضریب سختی ترکیبی استفاده می شود . این ضریب سختی ترکیبی از جمع کردن دو ضریب سختی هر دو حرکت و سپس تقسیم نمودن آن به عدد دو و گرد کردن جواب تا یک رقم اعشار بدست می آید .

مثال:      ۳۰/ ۱  = ۲۵ / ۱ = ۲÷ (۷۰ / ۱ + ۶۰ / ۱)

در مسابقات شیرجه هماهنگ حداقل در یک دوره هر دو شیرجه رونده باید از حرکات رو به آب با هم و حداقل در یک دوره هر دو شیرجه رونده باید از حرکات پشت به آب با هم استفاده نمایند.

حداقل در یک دوره یک شیرجه رونده باید از حرکات رو به آب و شیرجه رونده دیگر از حرکات پشت به آب استفاده نماید. در هر دوره حرکاتی که توسط دو شیرجه رونده اجرا می شود باید دارای یک حالت (باز – زاویه – بسته – آزاد) و دارای تعداد چرخش مساوی باشند و در مورد شیرجه های پیچ ، اختلاف پیچ های دو شیرجه رونده نباید از نیم پیچ بیشتر بوده و حرکات با یک شماره شیرجه نمی تواند در مسابقه تکرار شود.

انواع شیرجه

گروه حرکت از جلو پشتک Forward در این خانواده از شیرجه ها شیرجه رونده رو به آب می ایستد و چرخش به سمت جلو است . شماره اول این خانواده ۱ است مانند جمع باز : ۱۰۱ و یک و نیم پشتک ۱۰۳ می باشد.

گروه حرکات پشت – وارو Back در این خانواده از شیرجه ها ، شیرجه رونده پشت به آب می ایستد و چرخش به سمت پشت می باشد . شماره اول این خانواده ۲ است مانند بک: ۲۰۱ دو و نیم وارو: ۲۰۵

گروه حرکات معکوس – گینر و فرنگی Reverse در این خانواده از شیرجه ها ، شيرجه رونده روبه آب می ایستد اماچرخش به سمت پشت می باشد . شماره اول این خانواده ۳ است مانند گینر ۳۰۱ دو فرنگی ۳۰۴ می باشد . گروه حرکات از تو – مهتاب Inward در این خانواده از یرجه ها شیرجه رونده پشت به آب می ایستد اما چرخش به سمت جلو می باشد . شماره اول این خانواده ۴ است . مانند جمع تو ۴۰۱ سه و نیم مهتاب ۰۷ می باشد.

گروه حرکات پیچ Twisting این خانوده در شیرجه همراه با یکی از چهار خانواده بالا اجرا می گردد . مانند: یک و نیم پشتک یک پیچ یک و نیم وارو یک و نیم پیچ . شماره این خانواده ۴ رقمی است و با عدد ۵  شروع می شود.

 

ورزشکاران رشته شیرجه چه از ارتفاع بلند شیرجه روند و چه از ارتفاع کوتاه جزء شجاع ترین و هنرمندترین ورزشکاران به حساب می آیند و هماهنگی عصب و عضله زیادی را نیاز دارند، چرا که جهش آنان از س کوی ۱۰ متری انرژی کافی برای رسیدن به سرعت ۵۵ مایل در لحظه برخورد با سطح آب را فراهم می کند.

سرعتی که اگر در هنگام برخورد با آب فرد دچار اشتباه شود و یا کاملا عمود نباشد بسیار خطرناک خواهد بود بطور مثال در مسابقات ۱۹۸۸ المپیک سئول مشاهده گردید هنگامی گرگ لگانیس قهرمان آمریکایی و ستاره مسابقات در حین اجرای حرکات

۵ / ۲ فرنگی زاویه از تخته سه متر به تخته برخورد نمود و آب استخر را غرق خون کرد و خوشبختانه جراحت وی با چند بخیه بهبود یافت و او به مسابقات ادامه داد و قهرمان این مسابقات شد. مثال دیگر آنکه دیمیتری سائوتین قهرمان روسی در المپیک گذشته ومسابقات جهانی در همین المپیک ۲۰۰۴ آتن در مسابقات شیرجه هماهنگ از تخته سه متر با تخته برخورد کرد و باعث شد تیم روسیه از مقام اول به مقام یکی مانده به آخر تغییر مکان دهد که باعث حیرت همگان در این رشته شد.

به هر حال در المپیک ۲۰۰۴ آتن نیز مسابقات به همین شکل برگزار گردید و با توجه به اینکه ۳۰ مدال در این رشته ها توزیع می شد اکثر کشورهای صاحب نام شیرجه مثل: چین، آمریکا و روسیه کوشیدند تا با برنامه ریزی صحیح در این مسابقات مدال بیاورند.

خطراتی که ممکن است در هنگام شیرجه رفتن پیش آید

– ورود بد به آب : معمولا آسیب هایی که در اثر برخورد ناشیانه با آب پیش می آید جدی وخطرناک نیست و ممکن است چند لحظه سوزش در بدن ایجاد شود و در مدت کوتاهی بر طرف می شود. اگر پاها هنگام ورود به آب بیش از حد برگردد و یا زود تر از زمان لازم شیرجه رو بدنش را به طرف بالا قوس دهد یعنی قبل از اینکه بدنش کاملا در آب فرو رود به طرف سطح آب بیاید ممکن است ضربه شدیدی به مهره کمرش وارد شود.

– برخورد به تخته یا سکوی پرش: به طور کلی صدماتی که در اثر برخورد با تخته یا سکوی پرش پیش می آید، به ناحیه سر محدود می شود و این مسئله اغلب شامل شیرجه های گروه مهتاب (تو) وفرنگی می باشد که به علت خطای جدا شدن از سکویا تخته پرش پیش می آید و گاهی بسیار جدی می باشد اما به ندرت اتفاق می افتد، در حال جراحت وارده بر سر را باید جدی گرفت و در صدد معالجه پزشکی برآمد

لحظه اصابت سر چلسی دیویس ورزشکار آمریکایی، در جریان جام جهانی ورزشهای آبی در ماه ژوئیه که منجر به شکستگی سرش شد.

– فشار وارده به گوش ها : افرادی که به زکام یا ناراحتی های گوش یا سرما خوردگی مبتلا هستند نباید به عمق سه متری آب بروند چون ممکن است که گوش داخلی دچار عفونت شده با پرده صماخ گوش پاره شود. فشار آب همراه با عمق آب افزایش می یابد به طوری که سرعت افزایش آن برای هر فوت (۳ متر) حرکت به طرف پایین می باشد.

– برخورد به کف استخر با عمق کم آب و یا اشیاء زیر آب: بزرگترین خطری که افراد را در زمان شیرجه رفتن تهدید می کند این است که از ناحیه سر با کف استخر یا اشیاء زیر آب در محل هایی که شناخته شده نمی باشند، برخورد نماید. این مسئله در بسیاری موارد موجب فلج نسبی به علت آسیب دیدگی نخاع و در موارد شدید منجر به مرگ خواهد شد. البته چنین اتفاقی به قدرت برای شیرجه روندگان در مسابقات پیش می آید زیرا عمق آب با قوانین و مقررات رسمی مطابقت

عواملی که عمق این آب را تعیین می کند و می توان آن را مورد بررسی قرار داد عبارتند از:

– قد شیرجه رونده : برای جلوگیری از صدمات نباید هیچ گونه شیرجه ای بطور عمودی (حتی در مورد لبه استخر اجرا گردد که عمق آن کمتر از قد شیرجه رو در حالت کشیده یعنی بازوها در بالای سر قرار داشته باشد. زمانی که بدن به طرف کف استخر حرکت می کند و در آب غوطه ور می شود، با نیروی پرتاب آب به طرف سطح مواجه می شود و نیروی حرکتی زیادی برای رفتن بیشتر به عمق آب نیازمند خواهد بود.

فاصله آفت : اگر ارتفاع مشخص و معینی را در نظر بگیریم، همه شیرجه روندگان بدون توجه به وزن بدنشان با یک سرعت وارد آب خواهند شد. شتاب زمان ورود به آب فقط به فاصله افت بستگی دارد. از آنجا که نیروی حرکتی فرآیند حجم و شتاب بدن در زمان ورود به آب است شیرجه رفتن از ارتفاع زیاد نیز شتاب لحظه ورود به آب را افزایش داده و آب برای خنثی نمودن نیروی حرکتی زیاد به عمق بیشتری نیازمند خواهد بود.

– زاویه ورود و عمق آب : زمانی که از لبه استخر یا سکوهای پرش کم ارتفاع به درون آب شیرجه زده می شود می توان از هر زاویه ای از زاویه نزدیک به خط عمود گرفته تا زاویه نزدیک به خط افق وارد آب شد. وظیفه شیرجه رونده این است که قبل از هر اقدامی در جهت شیرجه رفتن به درون آب عمق آب را بررسی کند. پرش به طور عمودی با پا به درون آب سریع ترین روش رسیدن به کف استخر است و این کار بهترین امتحان برای سنجش عمق آب می باشد. اگر عمق آب کم بود و امکان ورود عمودی به آب وجود نداشته باشد باید زاویه ورود به آب را متناسب با عمق آن تغییر داد.

اگر شیرجه روندهای با زاویه ۶۰ درجه نسبت به عمق آب شیرجه برود عمق آب باید ۵ فوت ۷ اینچ (۷۰/۱ متر) باشد و اگر با زاویه ۳۰ درجه وارد آب شود به عمق ۴ فوت (۲۰ /۱ متر)نیاز می باشد و اگر با زاویه ۱۵ درجه شیرجه برود عمق ۲ فوت (۶۰ / ۱ متر) نیاز می باشد.